تبلیغات
سعید معیدفر - مسئولیت‏های اجتماعی یک جامعه‏شناس

مسئولیت‏های اجتماعی یک جامعه‏شناس

نویسنده : معیدفر
تاریخ:یکشنبه 23 مرداد 1390-01:40 ب.ظ

پنج‌شنبه، 1 اردیبهشت 1384
سعید معیدفر
یکی از مناقشات مهم میان جامعه‏شناسان این بوده است که آیا آنان در کنار وظایف علمی و آکادمیک، رسالتهای اجتماعی نیز دارند یا نه؟ در این باره نظرات متعددی وجود داشته است. پارتو معتقد است جامعه‏شناسی در پی حقیقت رفتارهاست و نبایستی در جستجوی فایده رفتارها باشد، بنابراین جامعه‏شناس مسئولیتی در برابر اجتماع ندارد. در حالی که دورکیم معتقد است جامعه‏شناسی اگر رسالت اجتماعی به عهده نداشته باشد و به درد بهبود حال جامعه نخورد ارزش یک ساعت کار کردن را هم ندارد. این مناقشه مستقیم یا غیر مستفیم در میان جامعه‏شناسان تداوم داشته است. حتی حوزه‏های فکری جامعه‏شناسی نیز بعضا متاثر از این دو رویکرد مخالف است. مثلا در جامعه‏شناسی انگلستان به فایده این علم توجه شده است.

به همین دلیل در آن کشور جامعه‏شناسی نقشی فعال در حوزه سیاستگذاری فرهنگی، اجتماعی به عهده گرفته و اکثر آثار منتشر شده و حتی بزرگان جامعه‏شناس این کشور ارتباط نزدیکی با حوزه سیاستگذاری اجتماعی دارند. در کتابفروشی‏ها ملاحظه می‏شود که بخش اعظم کتابهای جامعه‏شناسی زیر عنوان سیاست اجتماعی طبقه‏بندی شده است. در کشورهای دیگری مانند فرانسه و آلمان، جامعه‏شناسی بیشتر وظایف معرفت‏شناختی به عهده گرفته و کمتر درصدد مداخله و سیاستگذاری مستقیم بوده است. اما در این کشورها نیز جامعه‏شناسان بزرگ در نقش رهبران فکری و روشنفکران ظاهر شده‏اند و رسالتهای اجتماعی کلان در تغییر و تحولات اجتماعی عهده‏دار شده‏اند. در آمریکا نیز ترکیبی از این دو رویکرد وجود داشته است. همین طور که می‏دانیم اساسا جامعه‏شناسی که با نام سن‏سیمون و اگوست کنت کار خود را شروع کرد نیز در واکنش نسبت به تحولات عظیم فرهنگی، اجتماعی ناشی از انقلاب صنعتی و انقلابهای اجتماعی و برای پاسخگویی به نیازهای زمانه خود ضرورت پیدا کرد و هر دوی این بنیانگذاران نیز خود را در برابر حوادث اجتماعی مسئول و رسالت بر دوش می‏دانستند.

به هر حال، جامعه‏شناسان خصوصا در عصر تحولات عظیم سیاسی، اجتماعی، در سطح خرد (کاربرد دانش اجتماعی در حل معضلات اجتماعی) یا کلان (رهبری فکری مبتنی بر یافته‏های علمی) مداخله فعال در سیاستگذاری اجتماعی را وظیفه خود دانسته‏اند. البته در اینجا شائبه سیاسی شدن دانش جامعه‏شناسی نیز وجود داشته و از جهات متعدد موجب نگرانی‏های به‏حقی بوده است. سیاست‏زدگی که آفتی حتی برای احزاب و گروههای سیاسی است و در جامعه ما نیز پیامدهای بسیار زشت آن را به خصوص در سالهای اخیر و در عمل گروههای سیاسی شاهد بوده‏ایم، خطری است که از سوی دیگر باید متوجه آن بود. این همان افراط و تفریطی است که در هر نوع اعتقاد، نگرش یا رفتاری امکان بروز و ظهور دارد و بایستی از آن احتراز کرد. نمی‏توان به بهانه مداخله و سیاستگذاری در ورطه سیاست‏زدگی افتاد و نبایستی از ترس سیاست‏زدگی، به عالم انتزاع وانزوا فرو رفت و از هر نوع ایفای نقش فعال در صحنه اجتماعی اجتناب ورزید. به نظر می‏رسد کار نسبتا دشوار است. هم باید کاری کرد که معیارهای علمی و اصالت جامعه‏شناسی محفوظ بماند و هم بایستی با مداخله فعال در روند تحولات اجتماعی تاثیر گذار بود و الا دیر یا زود اندیشه بی‏خاصیت بودن جامعه‏شناسی فراگیر خواهد شد. مسلما هر یک از جامعه‏شناسان خصوصا آنان که با علاقه و اشتیاق به سراغ این حوزه از دانش روی آورده‏اند، تحت تاثیر بزرگان و کنشگران فعال جامعه‏شناسی قرار داشته‏اند که در جامعه خود نقش‏آفرین بوده‏اند.

انجمن جامعه‏شناسی ایران با پشتوانه سالها کار و تلاش مجدانه اعضای این خانواده امروز به عنوان یکی از بزرگترین نهادهای غیردولتی علوم انسانی شناخته شده است و زمان آن فرا رسیده تا پررنگ‏تر از گذشته جایگاه خود را در حوزه سیاست اجتماعی عهده‏دار شود و در این زمینه نقش ایفا کند. انتخابات ریاست جمهوری از جمله فرصتهای مناسبی است که به نظر می‏رسد بایستی از آن بهره‏برداری شود و در حالی که تصاویر بعضا نادرستی از سوی احزاب و گروههای سیاسی از جامعه ارائه می‏شود، انجمن جامعه‏شناسی ایران به عنوان یک نهاد علمی زمینه‏ای را فراهم کند تا جامعه‏شناسان بتوانند تصویری علمی از واقعیتها، انتظارات و چالشهای جامعه ایران در آستانه انتخابات ارائه کنند. آنچه در این شماره از خبرنامه می‏خوانید اولین تلاش انجمن برای فراخوانی جامعه‏شناسان در راستای هدف مذکور است.

منبع:خبرنامه انجمن جامعه شناسی ایران




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 01:22 ق.ظ
hi!,I really like your writing so much! share we communicate extra about your post
on AOL? I require an expert in this area to solve my
problem. Maybe that's you! Taking a look ahead
to see you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر