تبلیغات
سعید معیدفر - فرصتی برای تامل در ماهیت معمائی جامعه ایران

فرصتی برای تامل در ماهیت معمائی جامعه ایران

نویسنده : معیدفر
تاریخ:یکشنبه 23 مرداد 1390-01:43 ب.ظ

درباره سابقه تاریخی جامعه‌شناسی و دلایل پیدایش آن به‌عنوان یك رشته علمی شنیده‌ایم. یكی از قوی‌ترین این دلایل، تحولات عظیم اقتصادی، اجتماعی ناشی از انقلاب صنعتی و انقلابهای اجتماعی و بروز بحران‌های شدید اجتماعی در اروپای غربی است.

 تغییر بنیادی در ساختارهای اقتصادی، تغییر ساختارهای اجتماعی سنتی و نظم مبتنی بر آن را در پی داشت و بحران اجتماعی ناشی بی‌اعتبار شدن قواعد و مقررات پیشین حاكم بر روابط اجتماعی و به عبارت دیگر، سستی نظام هنجاری یا بی‌هنجاری یا آنچه دوركیم آنومی اجتماعی می‌نامد، باعث شد تا دانشمندان و متفكرانی در این جوامع، در پی تاسیس دانشی به نام جامعه‌شناسی بر آیند. جامعه‌شناسان در تمامی قرن 19 و اوایل 20 تمام توان خود را معطوف توضیح و تبیین چنین تحولات عظیم اجتماعی در تاریخ بشر نمودند و با نظریات خود هم پایه‌گذار یك علم جدید و تكوین آن شدند و هم در فائق آمدن بر این بحران یا تخفیف آن اصول راهنمایی ارائه نمودند كه در واقع، جامعه را در وضعیت جدید تعریف نموده و اصول حاكم بر آن را توضیح می‌داد. بدینوسیله جامعه‌شناسان در نظم اجتماعی جامعه نوین و روندهای آتی آن سهم اساسی داشته اند. پس از آن نیز جامعه‌شناسان نسبت به مشكلات و مسائل جامعه خود بی‌توجه نبوده‌اند و در پی توضیح و تبیین آنها برآمده‌اند. از قِبَلِ این تلاشها و عطف توجه آنان، نظریه‌های جامعه‌شناسی نیز پا به پای تحولات اجتماعی گسترش یافته است. اما در جامعه ما بی‌شك این دانش نمی‌تواند یك دانش محض باشد. موضوع اصلی این علم، جامعه انضمامی است و نه جامعه انتزاعی در اندیشه متفكران اجتماعی. جامعه ایران كه یكی از موضوعات این دانش است، در حال حاضر با دو تغییر عمده روبروست و از جامعه‌شناسان ایرانی انتظار می‌رود برای تعریف و تبیین آنها اهتمام ورزند، در غیر این صورت به نظر می‌رسد آنچه ما انجام می‌دهیم با بخش اعظم آنچه جامعه‌شناسی در خواستگاه اصلی آن انجام داده متفاوت است و بنابراین سهمی در این حوزه علمی نخواهیم داشت.

در ایران امروز ما با انفجار انتظارات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ناشی از انقلاب اسلامی، نوسازی و فرایند جهانی شدن روبرو هستیم. با این وصف، دچار یك از جاكندگی در نظم اجتماعی پیشین و عدم استقرار در نظم نوین هستیم. در خلا یا سستی نظام هنجاری، مشكلات فراوانی پیش روی جامعه ماست. از یك طرف، انواع انحرافات اجتماعی و جرائم عادی و سازمان‌یافته مانند اعتیاد، سرقت، قتل و خشونت، بداخلاقی‌های اجتماعی و نیز پیامد ناكارآمدی در مدیریت اقتصادی، اجتماعی مانند بیكاری، تورم، فساد و كلاهبرداری، فقر و از طرف دیگر گسترش شكافهای اجتماعی (سنی، جنسی، قومی، طبقاتی، فرهنگی)، بی‌اعتمادی، فقر سرمایه اجتماعی، تعارض ارزشهای اجتماعی جامعه ما را درگیر مشكلات فراوان و پیچیده كرده است. تا قبل از ورود به سال جدید، پیش‌بینی می‌شد كه این مسائل اجتماعی رو به تزاید شرایط دشواری را برای سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و نیز مجریان كشور موجب شود و ناتوانی آنان در كنترل شرایط اجتماعی آشكار شود تا آنجا كه ناچار شوند به راه‌حلهای علمی برای فائق آمدن بر مشكلات روی آورند. اما به نظر می‌رسد از آغاز امسال، شرایطی در جامعه پیش آمد كه بر پیچیدگی مسائل اجتماعی افزود و شكافهای اجتماعی موجود و تراكم یافته در این مقطع زمانی سرباز كرد و جامعه ایران در آستانه یك دوره جدید از مسائل اجتماعی قرار گرفته است. با این وصف، در حال حاضر ما با دو گونه از مسائل اجتماعی مواجه هستیم كه یكی مشابه با شرایط اروپای قرن 19 است و دیگری مشابه شرایط نیمه اول قرن 20 آمریكاست. مسئولیت جامعه‌شناسان ایرانی در این برهه از زمان چیست؟ آیا نبایستی تحلیل نسبتا بی‌طرفانه‌ای از آنچه در ایران می‌گذرد ارائه نمود؟ آیا در قبال حوادثی كه ممكن است در خلا درك علمی از جامعه به بحرانی‌تر شدن شرایط جامعه بیانجامد نباید اقدامی كرد؟ بی‌توجهی جامعه‌شناسان به این تحولات هم موجب بی‌خاصیت تلقی شدن جامعه‌شناسی در جامعه و هم مانع رشد و توسعه و نظریه‌پردازی در این حوزه علمی می‌شود. همانطور كه گفته شد جامعه‌شناسی در مواجهه با بحران‌ها و مسائل اجتماعی جوامع غربی پایه گرفت و گسترش یافت. ما امروز بر اساس تجربه جوامع دیگر محتوایی به‌عنوان جامعه‌شناسی داریم كه بحث‌های آن مربوط است به تجربه جامعه‌شناسان در جوامع دیگر، چقدر در این محتوا و نظریه‌پردازی به جامعه ایران معطوف هستیم؟

به نظر می‌رسد بویژه شرایط امروز جامعه ایران، آزمایشگاه مناسبی برای برخورد اندیشه‌های جامعه‌شناسان و تقابل مناظر به‌منظور درك علمی‌تر از روندها و فرایندهای جامعه ایران باشد. در شرایط امروز و در بروز تضادها و بحران‌های اجتماعی بهتر از پیش می‌توان به ماهیت چندبخشی و پیچیده جامعه ایران پی برد كما اینكه در تجربه غرب نیز جامعه‌شناسی محصول شرایط مشابهی است. در دوران بحرانهای اجتماعی بود كه مهمترین نظریه‌های جامعه‌شناسی از سوی بزرگان آن مطرح شد و امروز عمدتا ما شاهد تقویت، تكوین و تركیب همان اندیشه‌ورزی‌های كلاسیك هستیم. در واقع، جامعه‌شناسان امروز بر دوش همان نظریه‌پردازانی ایستاده اند كه اندیشه خود را مدیون دوران ازجاكندگی نظم اجتماعی پیشین و برون‌ریزی مكنونات درونی جامعه اروپایی هستند. نگذاریم این فرصت نیز از دست برود. تاكنون فرصتهای متعددی از دست رفته است. البته این بدین معنا نیست كه قبلا كسی كاری نكرده است. بلكه بدین معناست كه این كارها بصورت متراكم و مجتمع نبوده است. انجمن جامعه‌شناسی می‌بایستی فرصت گفتگو و تقابل مناظر را برای پرداختن شرایط خاص امروز ایران فراهم كند تا صاحب‌نظران از زوایای مختلف با پرداختن به تضادها، شكافها و مسائل و مشكلات جامعه، بتوانند واقعیت اجتماعی تو در توی ایران را تعریف و تحلیل كنند و از طریق نقد و نظر درباره دیدگاههای یكدیگر به فهم دقیق‌تر ابعاد جامعه ایرانی كمك كنند. امیدواریم چنین شود.

 

منبع:خبرنامه انجمن جامعه شناسی ایران 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
myfreecams token hack
شنبه 29 مهر 1396 09:15 ب.ظ
هی من می توانستم سوگند یاد کنم قبل از دیدن این وب سایت، اما بعد از مرور برخی از آنها
پست من متوجه شدم که برای من تازه است. با این وجود، من واقعا خوشحالم که آن را یافتم
من نشانه گذاری و چک کردن اغلب!
real psychic
یکشنبه 16 مهر 1396 11:02 ب.ظ
من رفته ام به برادر کوچکم می گویم که
او همچنین باید به طور منظم این وبلاگ را ببیند
برای به روزرسانی از آخرین گزارش ها.
What makes you grow taller during puberty?
شنبه 11 شهریور 1396 05:07 ب.ظ
Hello there I am so delighted I found your web site, I really found you by mistake,
while I was searching on Digg for something else, Anyhow
I am here now and would just like to say kudos for a remarkable post and a all round exciting blog (I also love the theme/design), I don't have time to go through it
all at the moment but I have book-marked it and also added in your RSS feeds,
so when I have time I will be back to read much more, Please do
keep up the excellent job.
at home std test
دوشنبه 5 تیر 1396 01:30 ق.ظ
core از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در آیا نه حل
و فصل درست با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما در واقع قادر به
من مؤمن متاسفانه تنها برای کوتاه در حالی
که. من این کردم مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما ممکن است را خوب به پر کسانی که شکاف.

که شما که می توانید انجام من می قطعا تا پایان در گم.
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 10:35 ب.ظ
I think this is one of the most significant info
for me. And i am glad reading your article.

But wanna remark on some general things, The web site style is wonderful, the articles is really nice : D.

Good job, cheers
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر