تبلیغات
سعید معیدفر - استخاره

استخاره

نویسنده : معیدفر
تاریخ:دوشنبه 24 مرداد 1390-07:21 ق.ظ

استخاره نافی عقلانیت نشود

ما به عنوان موجود اجتماعی در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که باید در برخورد با محیط طبیعی و اجتماعی دست به عمل بزنیم. قطعاً هر کاری که داریم- اعم از فعالیت‌های معیشتی، اجتماعی یا فعالیت‌های دیگر- خواه ناخواه وابسته به تصمیم ماست و بدون اراده و تصمیم هیچ کنشی انجام نمی‌گیرد. لذا باید در لحظات مختلف تصمیم بگیریم. نکته‌ این است که تا چه اندازه‌ مبنای تصمیم‌گیری‌های ما عقلانیت، احساسات یا وابستگی‌های ماست. به عبارتی، سهم عقلانیت و احساسات در تصمیم‌گیری‌‌های ما چقدر است؟ جامعه‌شناسان معمولاً مبنای کنش‌ها را به عقلانی و عاطفی تقسیم‌ می‌کنند. نهایتاً تصمیم شما به میزان فرصتتان برای ارزیابی محیط و محدوده‌ای که می‌خواهید در آن عمل کنید بستگی دارد و اینکه چه اطلاعاتی در اختیارتان قرار دارد. اگر این شرایط وجود داشته باشد و اطلاعات کاملی هم در اختیارتان باشد می‌توان مبنای تصمیم‌گیری را عقلانی یا آنچه به آن کنش عقلانی می‌گویند نام نهاد. البته ذکر این نکته نیز الزامی است که تصمیم‌گیری‌های انسان هیچگاه کاملاً درست نبوده، چرا که علم هم که به وجود آورنده این اطلاعات است، محدودیت‌های خاص خود را دارد. هر چه اطلاعات کمتر باشد عقیده به چیزهای ماورایی بیشتر می‌شود. مثلاً نزد انسان‌های جوامع ابتدایی که علم به این اندازه پیشرفت نکرده بود، گرایش به جادو، سحر و در مجموع، ماورا بیشتر بود. بنابراین، هر چه خلأ اطلاعاتی بیشتری داشته باشیم از ورطه عقلانیت دور و به ورطه‌های غیر عقلانی نزدیک می‌شویم.

به هر حال، مبنای تصمیم‌گیری‌های انسان‌ها بخشی به عقلانیت و بخشی هم به موارد دیگر مربوط است. انسان نمی‌تواند تصمیم نگیرد و لااقل برای ارضای نیازهای اولیه‌اش نیازمند تصمیم‌گیری است. این تصمیم‌گیری همان‌گونه که ذکر شد، به میزان اطلاعات در دسترس ما بستگی دارد. در جامعه‌ای که میزان اطلاعات محدود است- مثلاً مردمش نمی‌دانند که قیمت فلان کالا در آینده چقدر خواهد شد، با عوض‌شدن قانونگذار چه بلایی بر سر قوانین گذشته خواهد آمد و كلاً با نوعی بی‌ثباتی روبه‌رو هستند- قطعاً مبنای بیشتر تصمیم‌گیری‌ها عقلانیت نخواهد بود. در چنین شرایطی، باید تا آنجا که می‌توانیم اطلاعات را جمع‌آوری کنیم و به عبارتی، عقلانیت کنش خودمان را افزایش دهیم. همان‌طور که در چنین مواردی توصیه شده، انسان‌ها قبل از تصمیم‌گیری بهتر است از افراد آگاه مشاوره بگیرند. وقتی همه چیز را سنجیدیم، گاهی باز مرددیم که صددرصد فلان کار را انجام دهیم یا نه. اینجاست كه مسئله استخاره پیش می‌آید که نوعی قرص کردن دل برای تصمیم‌گیری است. استخاره در جامعه ما کارکردهای خاص خودش را دارد و کمک می‌کند که آدم‌ها دست به عمل بزنند و خودشان را از بلاتکلیفی برهانند. متأسفانه در این بین، با افرادی روبه‌رو هستیم که قبل از طی كردن روند تصمیم‌گیری، از همان ابتدا از استخاره استفاده می‌کنند. اینها انسان‌‌هایی هستند که اصلاً عقلانیت را قبول ندارند و مبنا را بر استخاره می‌گذارند که به لحاظ اجتماعی و دینی صحیح نیست.

پذیرش استخاره در جامعه ما نشان می‌دهد که این پدیده نه تنها منفی نیست، بلکه کارکردهای مثبتی دارد. هر قدر جامعه‌ای احساساتی‌تر باشد به همان اندازه هم، از راه‌های احساسی تصمیم خواهد گرفت. وقتی در حوزه‌ها بی‌ثباتی حكم‌فرما باشد، افراد برای تصمیم‌گیری به راه‌های غیرمعمول رجوع می‌کنند و جالب اینکه در این بین، تحصیلکرده و عوام هیچ تفاوتی با هم ندارند، چرا که افراد تحصیلکرده نیز برای رفع احتیاجاتشان باید دست به کنش بزنند و وقتی این کنش از راه طبیعی که فراهم بودن اطلاعات و ثبات در عرصه‌هاست میسر نشود، ناگزیر راه‌های نامتعارف به كار می‌آیند. بنابراین، خود استخاره پدیده‌ای خنثی است، اما نحوه به کارگیری آن می‌تواند مفید یا مضر به حال فرد و اجتماع باشد.

منبع:شماره 26 سپیده دانایی




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Why does it hurt right above my heel?
شنبه 11 شهریور 1396 09:18 ب.ظ
I need to to thank you for this excellent read!! I absolutely enjoyed
every little bit of it. I have you bookmarked to check out new things
you post…
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 07:21 ب.ظ
We're a group of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your web site offered us with valuable info to work on. You have done an impressive job and our entire community will be thankful to you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر