تبلیغات
سعید معیدفر - تب کوروش

تب کوروش

نویسنده : معیدفر
تاریخ:پنجشنبه 26 مرداد 1391-12:08 ب.ظ

کوروش همچنان محبوب جوانان است

دکتر سعید معیدفر بازنشسته و عضو سابق گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران است. او طی سالهای ١٣٨٣ تا 1387 ریاست انجمن جامعه­شناسی دانشگاه تهران را برعهده داشت و به مدت دوسال رئیس پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. وی مولف كتب متعددی از جمله  «جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران» (١٣٨٥)، «نگرشی نو به مسائل اجتماعی»(1383)، «رویكردهای نظری هفتگانه در بررسی مسائل اجتماعی»(1383)، «بررسی میزان اخلاق كار و عوامل فردی و اجتماعی موثر بر آن»(1380)، «فرهنگ كار»(1380)، «جامعه شناسی مسایل اجتماعی جوانان»(1379)، «جامعه شناسی مسایل اجتماعی معاصر در ایران»(1379) می­باشد. همراه با ایشان به بررسی نقش اجتماعی شخصیت کوروش در میان جوانان ایرانی می­پردازیم.

دلیل علاقه جوانان ایرانی به شخصیت کوروش چیست؟

کوروش بنیانگذار تمدن ایرانی است، البته پیش از او سایر اقوام ایرانی نظیر مادها پایه­های تمدن ایرانی را بنا نهاده بودند ولی کوروش کسی است که توانست یکی از نادرترین امپراطوری­های زمان خود را در یک سرزمین پهناور که بعدها ایران بزرگ نامیده شد، پایه­گذاری کند. این امپراطوری اقوام و ملل متفاوتی را در بر می­گرفت که اگرچه هرکدام زمینه­های معیشتی، فرهنگی و اقتصادی خود را داشتند، توانستند زیر پرچم این امپراطوری گرد آمده، در کنار هم زندگی مسالمت­آمیزی پیش بگیرند و به واسطه استقرار این تمدن، سهم بزرگی از ثروت و شکوه آن را به خود اختصاص دهند. همه اقوام ساکن در این امپراطوری قادر بودند فرهنگ­ها و شیوه معیشتی خود را داشته باشند بی آن که مورد تعرض عده دیگری قرار بگیرند. این شیوه حکومتی نه تنها در زمان خود منحصر به فرد و بسیار ارزشمند بود، بلکه برای نسل امروز و فردای بشریت نیز یک میراث بزرگ فرهنگی و تاریخی به حساب می­آید. منشور حقوق بشر کوروش به عنوان یکی از بزرگترین میراث­های بشری در میان مردم جهان مورد احترام و تقدیر است. نکته مهمتر آنکه، در مطالعه تاریخ امپراطوری­ها و قدرتمداران بزرگ تاریخ، کمتر شخصیتی چون کوروش را می­توان یافت که قدرت را بدون کشتار، بی­عدالتی و ظلم به مردم تحت نفوذ خود، کسب و حفظ کرده باشد. البته نمی­توان کاملا او را از اشتباه مبری دانست، اما در مقایسه با سایر شخصیت­های مهم تاریخی، کوروش فردی است که ضمن استقرار مقتدرانه یک امپراطوری توانست نسبتا با عدالت و انصاف حکمرانی کند. پس طبیعی است که جوان ایرانی به داشتن چنین شخصیت ارزشمندی در تاریخ خود افتخار کند.

از میان تمام شخصیت­های ارزشمند و مهم تاریخی و فرهنگی ایران چرا کوروش بیشتر از سایرین مورد علاقه جوانان است؟

در هر برهه زمانی، به تناسب ویژگی­های تاریخی آن مقطع، شخصیتی مطرح شده و مورد اقبال عمومی قرار می­گیرد. یک اصل اقتصادی و روانشناختی بیان می­کند که هر کالا یا خدمتی که کمیاب می­شود مطلوب­ می­گردد. در شرایط امروز، قدرت گاهی به جای آنکه وسیله و ابزاری برای صلح، بهزیستی و تعامل بهتر انسان­ها با هم باشد، خود موجب بسیاری از بحران­ها، مشکلات، نابسامانی­ها و نزاع­های بشری شده است. سیطره قدرت امروز بسیار فراتر از گذشته است. تکنولوژی و فناوری، ابزاری برای کنترل بیشتر جوامع گردیده است. امروزه از محدودیت قدرتها کاسته شده و آنها بر همه عرصه­های زندگی بشری همچون ابعاد اقتصادی، سیاسی، معیشتی و حتی زندگی خصوصی مردم تسلط پیدا کرده­اند و این موضوع موجب فساد گسترده، ناکارآمدی و عدم ثبات در برخی از کشورها شده است. انقلاب­هایی نیز که در عصر حاضر شاهد آن هستیم در پاسخ به همین فسادها و ظلم‌های قدرتمندان رخ داده­اند. امروزه عدالت کالای کمیابی است. برخی از کشورها توانسته­اند برای حل این مشکل، با نظارت مستمر بر حکومت، مفاسد آن را کنترل کنند. اما در کشورهایی که نهادهای نظارتی مجال شکل­گیری نداشته­اند، عدالت در حکومت کمتر دیده شده و اسطوره­های قدرت و عدالت بیشتر نمود پیدا کرده­اند.

چرا جوانان، تاریخ دور کشور خود را بیشتر از تاریخ معاصر و حال دوست دارند و معتقدند همه چیز در گذشته بهتر بوده است؟

در تاریخ معاصر، کمتر پیش آمده که عدالت در جامعه استقرار یافته باشد. بدیهی است که باید به دوران طلایی دوردست پناه برد. اگرچه در تاریخ معاصر تلاش شد تا جامعه ثبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بیابد ولی توطئه دیگر کشورها، برخی خلاء­ها و مشکلات در جامعه و گاهی بداقبالی­ها موجب شد تا کشور ما در این مسیر کمتر توفیق داشته باشد. اگرچه افرادی برای دستیابی به عدالت اجتماعی تلاش کردند اما مجال ادامه کار خود را نیافتند. به عنوان مثال امیرکبیر یا مصدق مصادیقی از عدالت­طلبی معاصر هستند، اما نمی­توان ادعا نمود که اگر متوقف نشده بودند، در ادامه مسیر نیز شیوه عدالت­طلبی خود را پی می­گرفتند. به هر صورت کارنامه تاریخ معاصر، کارنامه شایسته­ای نیست و جوان ایرانی ناگزیر به قهرمان­پروری در گذشته دور سرزمین خود است.

این طرز تفکر در میان ایرانیان چه نتایج اجتماعی مثبت و منفی با خود به همراه خواهد داشت؟

چنین می­نماید که نظر برخی از کشورهای توسعه یافته که معتقدند نباید به دنبال قهرمان­پروری در عرصه اقتدار و عدالت بود بلکه باید قدرت را با نظارت عمومی مهار کرد، صحیح باشد. این آرمان­گرایی است که در گذشته و حال به دنبال افرادی بگردیم که مشکلات قدرت را اصلاح کنند بلکه باید با استقرار نظام­های حکومتی دموکراتیک که در آنها نظارت عمومی بر قدرت تقویت می­شود، این مشکل را حل کرد. بعد منفی این موضوع، همان آرمان­گرایی است که انسان را از واقعیت دور کرده و به اعماق تاریخ می­کشاند. با آرمان نمی­توان زندگی کرد. دوره قهرمان­پروری به سر آمده و باید پذیرفت که همه افراد مرتکب خطا می­شوند و به ندرت انسان­های بزرگ را می­توان پیدا کرد. اما نکته مثبت این آرمان­گرایی ملی آن است که علی­رغم تنگناها و عدم توفیق­ها، جوان ایرانی را از مراجعه به غیر بازمی­دارد و به او هویت ملی می­بخشد. پس جوان ایرانی به جای آنکه به دیگری پناه ببرد به گذشته دور خود متوسل می شود.

آیا دوست داشتن بیش از حد این شخصیت باعث بروز حس ناسیونالیستی افراطی در میان جوانان خواهد شد؟

مطالعه در خصوص شخصیت کوروش سبب می­شود که جوان ایرانی از این افراط مصون بماند زیرا کوروش کسی است که بر حقوق همه اقوام و ملل، صرف نظر از مرتبه، قومیت، نژاد و ایدئولوژی آنها تاکید نمود. پس تاثیر شخصیتی این فرد از ناسیونالیسم افراطی و خطرناک جلوگیری می­کند. متاسفانه در قرون اخیر جنگ­ها و درگیری­های متعددی به دلیل وجود تفاوت­های قومی، نژادی و مذهبی رخ داده است، اما کوروش چنین پیامی ندارد بلکه در مقابل این نوع تفکر قرار می­گیرد.

ممکن است از این علاقه استفاده ابزاری شود؟

از هرچیزی می­توان سوءاستفاده کرد. در قرآن آمده است که همین کتاب آسمانی برای تقواپیشه­گان وسیله هدایت است و برای قومی می­تواند گمراه­کننده باشد. پس از قرآن که کتاب خداوند است، نیز می­توان سوءاستفاده کرد و این نه مشکل این کتاب آسمانی، بلکه به واسطه سوءبرداشت دلهای بیماری است که به آن مراجعه کرده­اند. در خصوص کوروش شاهد بودیم که در زمان پهلوی تلاش­هایی در جهت وصل کردن پیشینه و روش خود به کوروش انجام شد در حالی که ظلم صورت می­گرفت و بی­عدالتی روا داشته می­شد. پهلوی رفت و در حافظه تاریخی مردم ما همچنان کوروش به نیکی باقی است.

 

مهسا نریمانی ابر شماره 357 مجله همشهری جوان 16 اردیبهشت 1391



نوع مطلب : مصاحبه ها 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
How does Achilles tendonitis occur?
شنبه 14 مرداد 1396 09:55 ب.ظ
Hey there! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers?
My last blog (wordpress) was hacked and I ended up
losing many months of hard work due to no back up.
Do you have any methods to protect against hackers?
Eleanore
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:01 ب.ظ
This article is actually a nice one it assists new the web people, who
are wishing in favor of blogging.
http://waltersabins.wordpress.com
شنبه 7 مرداد 1396 12:19 ب.ظ
Valuable info. Lucky me I discovered your site by chance, and I'm surprised why this coincidence didn't came
about in advance! I bookmarked it.
Enid
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:52 ب.ظ
Have you ever considered about including a little bit more than just your articles?
I mean, what you say is important and everything.
But think about if you added some great pictures or videos to give
your posts more, "pop"! Your content is excellent but with images and videos, this
website could undeniably be one of the best in its field.
Good blog!
Koby
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 04:33 ب.ظ
Hmm it looks like your site ate my first comment (it
was extremely long) so I guess I'll just sum it up
what I wrote and say, I'm thoroughly enjoying your
blog. I as well am an aspiring blog blogger but I'm still new to the
whole thing. Do you have any helpful hints for newbie blog writers?
I'd certainly appreciate it.
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 07:18 ب.ظ
I am sure this post has touched all the internet viewers, its really really pleasant post on building up new web
site.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر